Trích Phả Quỳnh Tiến họ Nguyễn Triệu Cơ Gia Thế Cụ Nguyễn Trung Trực

1.    Ông nội cụ Nguyễn Trung Trực tên là Nguyễn Phú. Thông minh nhà nghèo ham học đậu sinh đồ nhưng không ra làm quan chỉ chuyên nghề dạy học- học trò đa số thành đạt. Cụ bà Đinh Thị Điệp, ông bà sinh được 4 trai 3 gái. Con cái được ông bà cho theo học tử tế, thông thạo về văn tự. Trai đầu là Nguyễn Thanh Lương đậu sinh đồ, trai thứ 2 là Nguyễn Cảnh đậu sinh đồ. Năm 1802 trúng tuyển vào quân ngũ - Sung vào đội thần sách dinh tráng võ vệ nhất đội. Thư Lại Lịch Thụ Văn Sai, nội vệ tiện nghi Tri Bạ - Thư Lại Văn Sai Bảo Chiếu Tân Tỵ (1821) thăng lên Văn Sai Nội Vệ Tiện Nghi Tri Bạ. Mậu Tỵ (1828) vâng nhận chiếu sắc thực thụ tri bạ. Năm 1838 Minh Mệnh 19 được nghỉ hưu lúc 70 tuổi. Ông thọ 90 tuổi. Con trai thứ 3 Nguyễn Tinh tự là Khang. ( Cha cụ Nguyễn Trung Trực là cựu chức dịch trong làng) Con trai thứ 4 Nguyễn Bưu, có phả ghi là Nguyễn Phi Long di cư vào Bình Định nên tương truyền là ông Nguyễn Trung Trực theo chú vào Bình Định học võ. Không lẽ vì tình tiết thông tin này mà nhiều tài liệu sách báo ghi là cụ Nguyễn Trung Trực gốc ở Bình Định.

2.    Cha cụ Nguyễn Trung Trực là cụ Nguyễn Tinh ( Tự Khang ) con thứ 3 cụ Nguyễn Phú, phả không thấy ghi đỗ đạt nhưng là cựu chức dịch. Lấy bà người họ Hồ hiệu từ Nhu. Ông bà sinh được 4 người con trai:

Trai trưởng : Nguyễn Trung Trực

Thứ : Nguyễn Chân Trực ( Thực - Tuấn )

3.  Nguyễn Tuân ( Hùng )

4.  Nguyễn Tài Năng ( Giai )

3.  Nguyễn Trung Trực là con trai trưởng ông Nguyễn Tinh lấy bà người họ Tô hiệu Cần Năng. Sinh 4 người con trai, 3 người con gái nhưng có trang (77) sinh

2     trai sau phạp- có thể hiểu chỗ này như sau : Ông bà sinh 4 người con trai nhưng sau hai người chết sớm hoặc không có con nên ghi 2 người sau pl^ạp. Có trường họp người ghi chép phả sau này không rõ ràng cũng ghi phạp. Bởi vậy trang sau (trang 80) tứ đại đồng bào đệ tam chi trong tông đồ thế thứ. Trưởng Nguyễn Trung Trực sinh 2 trai 3 gái. Con trưởng là Nguyễn Đạt húy Đạo (trang 80). Thông tin này trùng hợp với phả của dòng họ Nguyễn Trung Trực tại xóm Nghề bình Nhật ( nay là ấp 1- xã Thạch Đức- Huyện Bến Lức- Tỉnh Long An.

Tháng 9 năm 2009 - chúng tôi tiến sỳ Nguyễn Thương Ngô là cử nhân Nguyễn Tri Kiện CTHĐGT họ Nguyễn Triệu Cơ và Nguyễn Văn Đào hậu duệ đời 18 trực hệ với cụ Nguyễn Trung Trực , được mời dự hội thảo khao học về anh hùng Nguyễn trung Trực do tỉnh Kiên Giang tổ chức. Được gặp hai cha con bác Nguyễn An Thọ, Nguyễn An Khương là cháu 6-7 đời của ông Nguyễn Đạo. Bác Thọ kể : Có Ông chú là Nguyễn Văn Cậy chủ chùa Sùng Đức 136 đường Lục Tỉnh Chợ Lớn cho biết : Có 2 anh em một từ miền trung vào, anh tên là Nguyễn Văn Đạo, em là Nguyễn Văn Chông. Anh Nguyễn Văn Đạo sinh ra dòng con cháu ở ấp 1 xã Thạch Đức, huyện Bến Lức, tỉnh Long An. Từ ông Đạo trở xuống đã có 8 đời chắp nối vào họ Nguyễn Triệu Cơ ở Nghệ An. 8 đời + 13 đời tính từ cụ Trực lên cụ Thủy tổ Nguyễn Thạc được 22 đời trùng khớp với con cháu dòng họ Nguyễn ở Nghệ An có 21 đến 22 đời ở Nghệ An. Như vậy, từ trùng tên nay trùng đời với tông mạch dòng họ, đây là điều trùng khớp hiếm có ( nếu không phải trực hệ không thể trùng khớp như thế ) Đến đây ta có thể kết luận cụ Nguyễn Văn Đạo ở Long An là con trai trưởng cụ Nguyễn Trung Trực mà trong phả Nghệ An ghi. Nhưng có điều nghịch lý là phả ở Long An ghi cụ Nguyễn Văn Chông ( Nguyễn Văn Phụng ) là cha cụ Nguyễn Trung Trực (chưa tiếp xúc được phả chép năm nào hay chỉ là truyền khẩu hoặc các cụ kể lại) nên độ chính xác chưa có cơ sở. Mặt khác phả ở miền nam đa số được xác lập từ triều Nguyễn sau này và rất sơ sài. Độ chuẩn chưa cao do chiến tranh kéo dài.

Để lý giải sự nghịch lý này, một phần còn liên quan đến cội nguồn, quê quán của cụ Nguyễn Trung Trực .Ông Nguyễn Văn Thu năm nay đã 90 tuổi (2017) là cháu của ông Nguyễn Cảnh là anh ruột ông Nguyễn Tinh cha cụ Nguyễn Trung Trực. Ông Văn Thu cũng là người nho học có nghiên cứu và tìm hiểu cội nguồn dòng họ. Ông cho biết ông cha kể lại cụ tổ đời thứ 9 có 4 người con trai nhưng gặp phải thời loạn “ tháp đạo” anh em không nhận nhau nên phả chỉ còn một người được ghi trong phả họ, 2 là cụ Nguyễn Trung Trực theo chú Nguyễn Phi Long ( Bưu) vào Bình Định học võ , sau đó gia nhập quân binh. Có lẽ sự truyền ngôn trong dòng họ là chính xác, nên các tài liệu và sách báo khi viết về người anh hùng Nguyễn Trung Trực đều cho rằng cụ quê ở Bình Định. Như cuốn sách hổi đáp về cuộc khởi nghĩa Nguyễn Trung Trực do nhà xuất bản quân đội nhân dân ấn hành năm 2008, quê Nguyễn Trung Trực xóm Lưới xã Vĩnh Hội - huyện Phú Cát - tỉnh Bình Định, căn cứ vào địa danh trong sách chúng tôi gồm: Nguyễn Thương Ngô giáo sư tiến sĩ quê ở Bình Định, Nguyễn Tri Kiện- chủ tịch hội đồng gia tộc họ Nguyễn Quỳnh Đội Quỳnh Lưu Nghệ An. 3 là Nguyễn Văn Đào năm nay 90 tuổi đời thứ 18 trực hệ cụ Nguyễn Trung Trực đã vào thôn Chánh Hội huyện Phù Cát tỉnh Bình Định, gặp ông Hoàng Quyên bí thư hỏi thăm thì ông cho biết ở đây không có dòng họ Nguyễn nào có ông Nguyễn Trung trực cả. Sau sang thôn Vĩnh hội, xã Cát Tiến , Phù Cát - Tiếp Thôn Vĩnh Hội xã Cát Hải tìm hiểu đều không có kết quả. Như vậy quê hương Bình Định chỉ là quê hương cư trú tạm thời...Khi vào cùng chú Nguyễn Phi Long sau cụ gia nhập quân binh “ Tiền Thủy Đội - Lục Đội thụy thuần Đức” ( chỉ huy 300 quân lính thủy)

Cũng theo cụ Nguyễn Văn Thu, người con thứ 2 của cụ Nguyễn Trung Trực tên là Phúc Lộc, còn thông tin ở chi phái dòng họ ở Long An. 2 anh em anh là Nguyễn Văn Đạo em là Nguyễn Văn Chông (có sách là Nguyễn Văn Phụng) và Nguyễn văn Phụng là người sinh ra Nguyễn Trung Trực ở Bến Lức Long An. Đây là điều không hợp lý vì sách sử ghi cụ Nguyễn Trung Trực quê ở Vĩnh Hội, Phù Cát, Bình Định. Thế Cụ Đạo, cụ Chông quê ở đâu ? Theo chúng tôi ở đây có sự nhầm lẫn ông Nguyễn Phi Long là chú ông Nguyễn Trung Trực

-    chú như là cha - tên Húy hay tên tự cũng dễ nhầm lẫn. Có thể khi cụ Nguyễn Trung Trực lùi về Long an lập căn cứ đánh giặc thì 2 người con Nguyễn Văn Đạo, Nguyễn Phúc Lộc cũng được đưa về Long An và sinh ra dòng con cháu ở Ben Lức, đây là điều có thể. Năm 2009 được mời dự hội thảo khoa học về người anh hùng Nguyễn Trung Trực tại Rạch Gía do tỉnh Kiên Giang tổ chức rất may gặp được 2 cha con bác Nguyễn An Thọ và Nguyễn An Khương. Không hiểu sao hai cha con bác đều lấy tên lót là An. Có sự liên tưởng hay mật ước để con cháu trong họ biết được cội nguồn ở Nghệ An không mà cả 6 người con đều có tên rất hay và rất đẹp: Nguyễn An Khương, Nguyễn An Tĩnh Tâm, Nguyễn An Tĩnh Trí, Nguyễn An Thanh, Nguyễn An Bình Nhật, Nguyễn An Bình Đức.

về các bài tham luận và kết luận của ban tổ chức :

1.    Chưa có bản tham luận nào nêu được cội nguồn của người anh hùng Nguyễn Trung Trực, chỉ ca ngợi chiến công.

2.    Không có sắc phong của chính quyền phong kiến, chỉ là sự tôn thờ của nhân dân, sự suy tôn sự đức độ, vì dân vì nước.

3.    Tuổi tác của Người anh Hùng Nguyễn Trung Trực : Mất năm 1868, nhưng lại có độ tuổi 30. Điều này mâu thuẫn với tượng và ảnh mà nhân dân lưu lại trong các đình thờ. Và với sự ứng xử mưu lược, khôn ngoan từng trải của người cầm quân dày dặn trong quá trình đánh giặc phải là con người ở vào dộ tuổi “Tri Thiên Mệnh” ( ngoài 50) chứ không phải là người tuổi “Tam Thập Nhị Lập” (Tức chưa đầy 30tuổi).

4.    Gia đình dòng họ, vợ con, quê hương đều phỏng đoán.

5.    Cho rằng Nguyễn Trung Trực giỏi võ, giỏi đánh giặc trên sông nước - Giỏi võ là do sinh ra ở Bình Định. Đành rằng Bình Định là quê hương của đất võ nhưng cứ sinh ra ở đất võ là giỏi võ thì không thuyết phục. Tương tự sinh ra ở Bến Lức Long An là giỏi sông nước là không thỏa đáng. Để thỏa mãn những vướng mắc chưa có lời giải, trên cơ sở những dữ liệu có được qua nghiên cứu phả hệ dòng họ Nguyễn Triệu Cơ qua nghiên cứu các chi phái trên cả nước tôi xin cung cấp những thông tin về nguồn gốc tổ tông, gia đình của người anh hùng Nguyễn Trung Trực để mọi người tham khảo. Coi như một tài liệu tham khảo trên con đường tìm ra chân lý lịch sử.