GIA THẾ CỤ NGUYỄN TRUNG TRƯC

- Cụ Nguyễn Trung trực sinh ra trong một gia đình có truyền thống đánh giặc cứu nước, gia tộc tổ tông nhiều đời đều là võ tướng, khoa cử từ cuối thế kỷ 14-15 đến nay.

- Quê xã Quỳnh Tiến, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ an là một làng chài bên cửa biến Lạch Quèn, là 1 trong 3 lạch lớn thuộc huyện Quỳnh Lưu, Nghệ an. Nơi đây trong suốt chiều dài lịch sử từ thế kỷ 13-14 đến nay bao thế hệ cha ông đã phải gồng mình chống chọi với những cuộc cướp bóc của bọn giặc biển, đặc biệt bọn giặc ngoại xâm. Nên tuổi thiếu thời Nguyễn Trung Trực đã phải thích nghi với sông nước biển cả và học cách đánh giặc cướp của cha ông trên quê hương để bảo vệ cuộc sống cư dân làng chài Quỳnh Tiến (xưa gọi là Tiến Thủy) và bảo vệ đất nước. Lớn lên trong gia đình khoa cử, ông nội đậu sinh đồ. Cha chú bác đều được học hành thành đạt. Nên ông cũng được nuôi dưỡng chu toàn cả văn lẫn võ. “Tương truyền khi lớn lên ông theo chú Phi long vào Bình Định học võ”. Nhưng theo phả thì thời gian ông lớn lên có bác là Nguyễn Cảnh làm quan trong triều mãi đến năm 1838 khi đã 70 tuổi mới nghỉ hưu.

-    Nguyễn Trung Trực sinh vào khoảng năm 1813-1815 khi bị thực dân Pháp giết năm 1868 ông ở tuổi 53-55 là hợp lý so với tượng ảnh và chức tước chiến công của ông. Trong phả chỉ còn ghi lại Thụy Hiệu của ông.

“ Tiền thủy sư trung vệ lục đội hành canh đăng kỳ thọ Thụy Thuần Đức”

Ta tạm hiểu : Trước đây ông chỉ huy 6 đội thủy quân (300 người) ông là người đức độ, mất ở tuổi ngoài 50.

-    Nguyễn Trung trực là người mưu trí tinh thông võ nghệ nhờ truyền thống quê hương “gia đình , gia tộc”, nên được quần chúng trong vùng cảm mến. Có lẽ vỉ thế trong đội quân đồn điền cùa Trương Định ông giữ chức đội tức chỉ huy 50 người “ Sách Đã Dần- nxb Quân Đội”

Nhưng khi nhà Nguyễn ký thỏa ước với quân Pháp ông đã đưa quân về miền Tây lập căn cứ chống Pháp và lập những chiến công vang dội như sử sách lưu danh.

Xin lưu ý: Dòng họ Nguyễn Triệu Cơ ở Nghệ An thời chống Pháp có nhiều người nổi tiếng:

-    Cử nhân Nguyễn Danh Bính đời thử 14, chỉ huy đồn Vàng Bắc Ninh bị giặc Pháp bao vây ông đã cho đốt đồn tuẫn tiết năm 1867.

-    Nguyễn Qúy Yêm đỗ giải nguyên đời 13 chi 4. Treo ấn từ quan theo Duy Tân chổng Pháp bị chém đầu năm 1891.

-    Nguyễn Công Trứ đời 14 chi 3, chi phái Nghi Xuân

-    Nguyễn Tri Phương đời 14 chi phái Bình Định tuẫn tiết năm 1873

-    Nguyễn Trung Trực đời 14 chi 5 chi phái Quỳnh Tiến, bị giết năm 1868

Biên soạn Nguyễn Tri Kiện

PHẢ GỐC HỌ NGUYỄN TRIỆU CƠ