Đinh Tiên Hoàng (968 - 979)

 

Đinh Bộ Lĩnh tam đồng với Nguyễn Bặc, cùng sinh năm giáp Thân, ở Sách Bồng (xóm Văn Bồng, thôn Đại Hữu, châu Đại Hoàng) nay là làng Đại Hữu, xã Gia Phương, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình. Phụ thân hai ông đều là bạn đồng liêu thân thiết. Đinh Công Trứ giữ chức Thứ Sử Hoan Châu, còn Nguyễn Thước cũng là bộ tướng của Dương Đình Nghệ và Ngô Quyền.

Tượng Đinh Tiên Hoàng ở Hoa Lư (Ảnh: vi.wikipedia.org)

Thời thơ ấu, hai ông đã từng “cờ lau tập trận”. Có lần Nguyễn Bặc bắt trâu của chú để “khao quân” khi chú biết, chú vác gươm đuổi chạy. Khi Nguyễn Bặc lội qua sông, chú không đuổi được đành cắm gươm bên bờ sông bên này mà trở về. Hiện nay ở đó có một hòn núi, dân đặt tên cho nó là “núi cắm gươm” ở xã Trường Yên, huyện Hoa Lư.

Năm 944 Ngô Vương Quyền băng hà. Năm sau em vợ là Dương Tam Kha (con Dương Đình Nghệ) cướp ngôi, tự xưng là Dương Bình Vương. Thổ hào các nơi không phục, đua nhau nổi lên hình thành 12 sứ quân gây nên loạn lạc.

Tháng 11 năm Kỉ Dậu (749), Đinh Bộ Lĩnh được sự phò tá của Nguyễn Bặc, Đinh Điền, Trịnh Tú, Lưu Cơ phất cờ khởi nghĩa ở động Hoa Lư (Gia Viễn, Ninh Bình) để dẹp loạn 12 sứ quân, thống nhất đất nước. Đinh Bộ Lĩnh được lên làm Vạn thắng Vương, Nguyễn Bặc được phong làm Thập Đạo Tướng Quân đầu tiên.